MEER DAN ALLEEN MAAR EEN KNAAGSTOK

Oorspronkelijke titel: More Than Just a Chew Stick  door Margo DeMello
Vertaald door Maryo

KIJK VOOR LEUKE EN INSPIRERENDE FOTO'S OOK EENS OP
WWW.KONIJNENBESCHERMING.NL/SPEELHOEK.HTML

• Waarom speelgoed belangrijk is

• Hoe kiezen we speelgoed uit

• Speelgoed en temperament

 ©2002 maryo

In mijn hoedanigheid van House Rabbit Society pleegmoeder krijg ik vaak telefoontjes van mensen die proberen een tehuis te vinden voor hun konijnen. Behalve dat mensen op de eerste plaats toch al niet echt een konijn wilden, is vernielzucht de nummer-een reden om de konijnen te lozen. Nog frustrerender zijn de telefoontjes van mensen die een konijn als huisdier willen adopteren, ook al hebben ze al een konijn, die buiten in een kooi zit. Als ik vraag waarom zij hun buitenkonijn niet binnenzetten, is het antwoord altijd hetzelfde: "Oh, ze knaagt aan onze meubelen. Wij zoeken een konijn dat dat niet doet." Deze telefoontjes zijn extra hartverscheurend omdat veel van deze levens gered zouden kunnen worden als de bellers voor de juiste omgeving voor het konijn zouden zorgen, een omgeving waar speelgoed het middelpunt is.

Waarom Speelgoed Belangrijk is 

Speelgoed is voor konijnen een noodzaak, net zoals goede voeding, een omgeving die voor konijnen geschikt is en uitstekende medische hulp. Waarom? Speelgoed is de sleutel tot drie fundamentele aspecten van het leven met een huiskonijn:

Geestelijk stimulatie

Zonder uitdagende bezigheden zal je konijn zich gaan vervelen, vooral als hij geen dierenvriendjes heeft om hem gezelschap te houden. Dit gevoel van isolement leidt vaak tot depressie en/of vernielzucht. Zelfs oude en gedesoriënteerde konijnen hebben een omgeving nodig waarin ze dingen kunnen doen, behalve eten en slapen.

Lichamelijke oefening

Je konijn moet dingen kunnen doen (waarbij hij zich niet kan verwonden) om lichaam en geest in vorm te houden. Hij heeft dingen nodig om op te klimmen, onder te kruipen, op en omheen te springen, in te graven, en op te knagen. Als hij deze lichamelijke activiteiten niet kan uitvoeren kan hij dik of depressief worden, of zal hij jouw meubilair gebruiken om op te springen, aan te knagen of onder te kruipen.

Mijn pleeg-konijnen hebben jarenlang met tapijt beklede loopplanken gebruikt om in en uit hoge kooien te gaan, om van de ene verdieping van een kooi naar een andere te gaan, en om - via het raam - in onze konijnen-proof gemaakte tuin te gaan spelen. Tegenwoordig hebben ze een kleine speeltuin met een loopplank (eigenlijk een soort glijbaan) die dient om op te klimmen, en de konijnen vinden die extra beweging leuk.

Je huis konijn-proof maken

Speelgoed is niet alleen goed voor je konijn, het houdt ook je huis veilig. Door hem veel speelgoed te geven, gekozen op grond van zijn leeftijd, sexe en temperament, zul je al aan de meeste eisen van het konijnproof maken van je huis voldaan hebben. Als ik opgebeld wordt door mensen met klachten over de vernielzucht van hun konijn vraag ik altijd wat ze gedaan hebben om hun huis konijnproof te maken. Hoewel de meesten het voor de hand liggende wel gedaan hebben (verstoppen van telefoon- en electriciteitsdraden, weghalen van giftige planten) hebben ze geen alternatieve knaag- en graafmogelijkheden aangebracht. Het is dus niet genoeg om alle gevaarlijke objecten te verwijderen. Ze moeten vervangen worden door veilige speeltjes, anders kan het konijn zijn natuurlijk behoeften niet volgen.

Hoewel speelgoed belangrijk is, is het geen totaaloplossing. Een konijn dat gefrustreerd is omdat hij nooit uit zijn kooi mag, nooit enige aandacht krijgt of geen gezelschap van een ander konijntje heeft zal een vernielzuchtig konijn worden. Geef het konijn dus, naast speelgoed, voldoende prikkels (aandacht, sociaal contact!).

Hoe kiezen we speelgoed uit

Misschien heb je weleens een speeltje voor je kat gekocht. Je hebt de verpakking en het prijsje er af gehaald en het aan de kat gegeven. Vervolgens speelde je kat niet met haar nieuwe bal, muisje of iets dergelijks, maar plaste er alleen maar op. Dan weet je hoe frustrerend het is als een dier een nieuw speeltje niet leuk vindt. 

Omdat alle konijnen verschillend zijn houden ze niet allemaal van hetzelfde speelgoed, sommige konijnen zullen een speeltje anders gebruiken dan andere. Er zijn konijnen-speeltjes die heel eenvoudig of juist uiterst intelligent zijn, en de prijzen kunnen uiteenlopen van bijna gratis tot honderden guldens. Gelukkig malen konijnen er niet om of je al je zakgeld aan een speeltje voor hun hebt uitgegeven, of dat je het zelf hebt gemaakt van afvalhout, karton en papier. Je konijn zal zelf aangeven wat voor soort speelgoed zijn favoriet is. Vindt hij het leuk om zich te verstoppen in de vulling van je leunstoel? Of vindt hij het leuk om op je bureau te klauteren en zich met je printer bezig te houden? Of graaft hij furieus in de hoek van de kamer in het kleed? Of rent hij met een noodgang de trap op en af? Is het je weleens opgevallen dat wanneer je hem uit zijn kooi laat, hij direct naar de koelkast rent, of naar de bank om door te gaan met het werk waar hij gisteren mee bezig was? House Rabbit Society pleegmoeder Holly O=Meara zegt dat "de meeste konijnen meer project-georiënteerd zijn, en alleen geïnteresseerd zijn in een activiteit, als deze hun geest en lichaam geruime tijd bezighoudt." Ik denk dat het voor een konijn heel bevredigend is om een groot architectonisch of verbouwingswerk, na er een lange tijd mee bezig geweest te zijn, eindelijk klaar te hebben. Voor al deze bezigheden heeft het konijn andere speeltjes nodig.

Als je een ongetraind of jong konijn een heleboel speeltjes geeft, betekent dat niet dat je hem acht uur lang alleen kunt laten en vervolgens thuis kunt komen in een onverwoeste kamer. Geef het konijn dus niet teveel vrijheid in één keer. Let op het konijn en let op waar zijn voorkeur naar uitgaat, bepaal daaruit een schema waar jullie allebei vrede mee hebben. Naarmate het konijn ouder wordt (en als hij gecastreerd is; vrouwtjes gesteriliseerd!) zal hij minder vrijheid nodig hebben en kan hij langer alleen gelaten worden, maar, overhaast het niet!

Speelgoed en temperament

Hierna volgen enkele ideeën om het konijn bezig te houden. Deze ideeën zijn gebaseerd op het natuurlijke gedrag van het konijn dat een uitlaat nodig heeft. Door veilige, onschadelijke mogelijkheden te creëren voorkom je dat het konijn gaat improviseren.

Wroeten

Konijnen houden ervan om te wroeten, tunnels te graven of aan het einde van een bestaande tunnel te graven. Er bestaan kartonnen buizen (bijvoorbeeld kartonnen kokers van vloerbedekking) waarmee prima eetbare tunnels gemaakt kunnen worden. Je kunt ook aan het einde van zo=n koker kranten proppen, zodat het konijn genoeg te graven heeft. Heb je een konijn die het prettiger vindt om er in te liggen dan te graven dan bestaan er ook kattentunnels die gemaakt zijn van nylon en kunst-schapenvacht. Deze zijn extreem comfortabel en een van onze drie binnen-konijnen ligt er de hele tijd in. Je kunt je konijn ook een lange smalle kartonnen doos geven die aan een of beide kanten open is. Of je kunt een 'tunnel' maken van een smalle doorgang tussen de bank en de muur, waar het konijn net doorheen kan.

Graven

Bij wroeten hoort graven. Sommige konijnen vinden het lekker om aan het einde van een tunnel te graven; andere graven overal. Kampioen-gravers hebben veel graafmogelijkheden nodig, en gelukkig kunnen deze gemakkelijk gegeven worden. Een kartonnen doos, grote katten(in dit geval: konijnen)bak, of een grote rieten mand gevuld met hooi, krantensnippers of ongewenste, zeer kleingescheurde reclameblaadjes moet voldoende zijn. Als er een bepaalde plek op het tapijt is waar het konijn steeds graaft, kun je er een meubelstuk neerzetten (zodat hij daar niet meer kan graven), of een stukje oude vloerbedekking neerleggen, of een stukje kokosmat o.d., maar zorg ook voor een graafdoos.

Scheuren                                      

Vindt Zoef het leuk om behang te scheuren? Konijnen die scheuren leuk vinden moet een hoop papieren producten krijgen. De Gouden Gids is een uitstekende scheur-keus. Tenzij je konijn veel van het papier eet, is het scheuren zelf onschadelijk, behalve voor je huis en bezittingen. Je kunt hem enkel de Gouden Gids geven, of in een doos of mand, met andere scheurbare dingen. Zoals veel andere konijnen-activiteiten, geeft scheuren helaas een hoop rommel, dus als je de scheur-dingen in een doos doet houd je huis een beetje netter. Een plumeaux of een grote bezem (gemaakt van stro, niet van plastic) voldoet ook als leuk speelgoed om te scheuren.

Gooien

Alle konijnen, van agressieve tot zachtaardige, houden ervan om met dingen te gooien. Baby speelgoed, sleutels, pinpong ballen enz. zijn allemaal gooibare alternatieven voor de voerbak of mestdoos. Zorg ervoor dat het speelgoed gemaakt is van hard plastic of metaal en geen eetbare delen heeft. Sommige konijnen zullen het zelfs naar je omhoog gooien, als jij ermee begint.

Klimmen

Onstuimige konijnen die ook buiten mogen houden er vaak van om op meubelen te klimmen, alsof ze willen tegenspreken wat algemeen aangenomen wordt: dat konijnen het gelukkigst zijn als ze op de grond lopen. Net als bergbeklimmers vinden ze het klimmen net zo leuk als het uitzicht vanaf de top. Stapel een paar dozen op elkaar, die onderaan verzwaard zijn, zodat je konijn veilig van verdieping naar verdieping kan klimmen. Sommige kattenpalen zijn ook geweldig voor konijnen, omdat die overal zitplaatsen hebben. Je kunt loopplanken gebruiken om je kleine onderzoeker te helpen bovenop dingen te komen (zijn kooi, bijvoorbeeld, bedekt met een kleedje), of je kunt gewoon alleen maar een plank met een kleedje gebruiken. En je kunt gemakkelijk een klein gebouwtje maken, van hout of (voor tijdelijk gebruik, totdat het verwoest is) van karton, met gaten in de zijkant om doorheen te kijken, planken om verdiepingen te verbinden, en een Azonnedek@ bovenop om over de wereld uit te kijken.

Knagen

Dit is misschien wel de grootste zorg van de meeste konijnen verzorgers. Konijnen moeten knagen, om lichamelijke en geestelijke redenen. Rieten manden (onbehandeld!), niet-giftige stukken hout en stokken, karton, papier, stro, en dennenappels voldoen allemaal goed. Als je konijn ervan houdt gaten in de achterkant van de bank te knagen, geef hem dan een gesloten kartonnen doos gevuld met papier of stro, met een klein gaatje erin voor het beginnetje, en laat hem de klus afmaken. Wees inventief! Geef hem een speelgoeddoos van onbehandeld riet of karton vol met verschillende maten en vormen houtsoorten, gedroogde dennenappels, kartonnen buisjes of andere veilige dingen.

Geef niet alleen maar een stok om op te knagen. Mensen kopen voor hun nieuwe konijntje vaak van die vreemde oranje-en-groen houten stokken in de dierenwinkel, en zijn verbaasd als Stampertje er nauwelijks aan snuffelt en vervolgens aan de plinten begint te knagen. Vooral voor een jong konijn, of in het bijzonder voor een knaag-graag konijn, geldt dat knaagspeelgoed interessant moet zijn (en een knaagstok is dat niet, zelfs als het oranje geverfd is en de vorm van een wortel heeft), en dat het veel moet zijn. Hoe meer speelgoed, en hoe meer keus, hoe beter. Een konijn die alleen maar een stok of een stukje hout van twee bij vier centimeter heeft om op te knagen, gaat zich vervelen. En een konijn dat zich verveelt wordt een stout konijn.

Troep maken                                     

Sommige konijnen houden ervan om kleedjes, beddegoed, kussens, of handdoeken te Areorganiseren@. Als jouw konijn heel veel tijd doorbrengt op het bed, bezig met duwen, trekken, en bijten in de lakens en dekens tot het goed ligt, zal hij het waarschijnlijk leuk vinden om zijn eigen handdoek door elkaar te gooien op de vloer. Je kunt hem dus een oude handdoek geven, of je kunt wat buitensporiger zijn en hem één of twee kussens geven. Let erop dat hij niet echt van de handdoek eet, wat gevaarlijk kan zijn (verstopping), en alleen maar bijt, duwt, het door elkaar gooit en er aan trekt.

Slaan

Agressieve konijnen, die stoten, grommen, dreigen, uitvallen en snuiven vinden het vaak leuk om speelgoed te hebben waarop ze hun agressie kwijt kunnen. Alles wat vrij stevig is, maar toch genoeg meegeeft om te bewegen als het geslagen wordt, is leuk. Hangend baby-speelgoed (bijv. een mobile) of plastic voorwerpen die aan de bovenkant van de kooi gehangen kunnen worden, geven de konijnen die energie teveel hebben een goede uitlaatklep voor hun emoties.

Rollen, duwen

Sommige konijnen vinden het leuk om met ballen te spelen. De grote, rubberen ballen zijn hiervoor het geschiktst, je kunt deze ballen vaak kopen bij dierenzaken. Sommige mensen geven hun konijnen ballonnen, maar die zijn te gevaarlijk, geven een harde knal als ze kapot gaan, en er blijven kleine stukjes rubber over.

Geef altijd teveel speelgoed, nooit te weinig. Let goed op de voorkeur-activiteiten van je konijn. Speelgoed vinden wat zijn aandacht vasthoudt kan een experiment zijn wat voor jullie allebei leuk is, een spel binnen een spel.